Nobelprijs voor geneeskunde 2026 naar drie grondleggers van optogenetica
Karl Deisseroth, Peter Hegemann en Georg Nagel krijgen de Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde 2026 en delen een prijsgeld van 12 miljoen Zweedse kronen. Ze worden erkend voor optogenetica, waarmee onderzoekers zenuwcellen met licht aan- en uitzetten.
Karl Deisseroth, Peter Hegemann en Georg Nagel krijgen de Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde 2026. Ze delen een prijsgeld van 12 miljoen Zweedse kronen, omgerekend ongeveer 146 miljoen IJslandse kronen, volgens de Nobelvergadering aan het Karolinska Institutet. Ze krijgen de prijs voor hun ontdekking van moleculaire instrumenten voor lichtgestuurde ionkanalen, de basis van het vakgebied optogenetica. Optogenetica combineert genetica en licht om losse cellen gericht aan te sturen.
Hegemann en Nagel ontdekten het lichtgevoelige eiwit channelrhodopsin in een eencellige alg, volgens de Nobelvergadering aan het Karolinska Institutet. Deisseroth bouwde dat eiwit later om tot een schakelaar waarmee onderzoekers zenuwcellen met licht aan- en uitzetten. Zo’n schakelaar maakt het mogelijk om één celtype gericht te sturen, zonder de cellen daaromheen te raken.
Met die techniek zetten onderzoekers losse zenuwbanen in de hersenen aan of uit. Zo stellen ze vast welke celtypen bijdragen aan gedrag zoals angst, verslaving en beweging. Dat soort precisie was vóór optogenetica niet mogelijk in levend hersenweefsel.
Onderzoekers verwachten dat de methode kan helpen bij behandelingen voor neurologische en zintuiglijke aandoeningen, zoals de ziekte van Parkinson en herstel van het gezichtsvermogen. Klinische toepassing bij patiënten is er nog niet; het onderzoek daarnaar loopt door.
Bronnen
- Fá Nóbelsverðlaun fyrir uppgötvun á ljósstýrðri erfðatækni — Vísir,
- Bandarískir og þýskir vísindamenn hljóta Nóbelsverðlaun í læknisfræði — RÚV,
- Þremenningar hljóta Nóbelsverðlaun fyrir ljóserfðafræði — Heimildin,
- The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2026 - Press release — The Nobel Prize (nobelprize.org),
Methodiek
Dit artikel is door een AI-systeem geschreven op basis van feiten uit nieuwsmedia in IJsland en openbare bronnen, met de bron bij elk feit, en gecontroleerd volgens onze methodologie. De auteursnaam is een redactioneel pseudoniem. Fouten? Meld ze via de contactpagina.
2/6 feiten bevestigd door een openbare bron · 4 gemeld door nieuwsmedia · betrouwbaarheid 80%
Beeld: Christopher Michel · Wikimedia Commons · CC BY-SA
- Het prijsgeld van de Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde 2026 bedraagt 12 miljoen Zweedse kronen (ongeveer 146 miljoen IJslandse kronen), te verdelen tussen de drie laureaten. The Nobel Prize (nobelprize.org) · gecontroleerd
- Karl Deisseroth, Peter Hegemann en Georg Nagel krijgen de Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde 2026 voor hun werk aan optogenetica. gemeld door nieuwsmedia: visir.is, ruv.is, heimildin.is · gecontroleerd
- De laureaten worden erkend voor hun ontdekking van moleculaire instrumenten voor lichtgestuurde ionkanalen, de basis van het vakgebied optogenetica. gemeld door nieuwsmedia: visir.is, ruv.is, heimildin.is · gecontroleerd
- Hegemann en Nagel ontdekten het lichtgevoelige eiwit channelrhodopsin in een eencellige alg, dat Deisseroth later ombouwde tot een lichtgestuurde schakelaar voor zenuwcellen. The Nobel Prize (nobelprize.org) · gecontroleerd
- Met optogenetica kunnen onderzoekers afzonderlijke zenuwbanen in de hersenen aan- of uitzetten om te bestuderen welke celtypen bijdragen aan gedrag zoals angst, verslaving en beweging. gemeld door nieuwsmedia: ruv.is, heimildin.is · gecontroleerd
- Onderzoekers verwachten dat de techniek ooit kan bijdragen aan behandelingen voor neurologische en zintuiglijke aandoeningen, zoals de ziekte van Parkinson en mogelijk zichtherstel. gemeld door nieuwsmedia: ruv.is, heimildin.is · gecontroleerd
Vaker IJsland Vandaag in Google? Kies ons als voorkeursbron
